Për një kohë të gjatë, Perëndimi ka besuar se konfliktet në Ballkanin Perëndimor do të zgjidhen vetë me një politikë laissez-faire, pra politika e lënies së gjërave në rrugën e tyre, pa ndërhyrë . Kjo forcoi nacionalistët e rrezikshëm, sipas Alexander Rotert ekspertit të njohur gjerman në një artikull të botuar në “Tageskaitung”. Uashingtoni dhe Brukseli duhet t’i kthehen politikës së tyre të parandalimit nga fundi i viteve 1990, përndryshe zjarrvënësve nacionalistë mund të rindeznin krizën në rritje në Bosnje dhe Kosovë”, shkruan Alexander Rotert në komentin e tij të botuar në të përditshmen e Berlinit Tageskeitung. Ai vë në dukje se 9 nëntori shënoi 30 vjetorin e shkatërrimit të Urës së Vjetër, e cila u shkatërrua në Mostar pas muajsh granatimesh kroate. “Ajo që ndodhi gjatë rrethimit nëntë-mujor kroat të qytetit të vjetër mysliman është një nga kapitujt më të errët të luftërave jugosllave.” Autori i tekstit shkruan se në verën e vitit 1994, “për të shëruar plagët e luftës, BE-ja i besoi ish-kryebashkiakut të Bremenit, Hans Koshnik, rindërtimin dhe ribashkimin e Mostarit”. Kosnik luftoi kundër rezistencës së palës kroate dhe e dinte se pajtimi ishte një proces i gjatë. Prandaj ai u përqendrua në dy pika: rindërtimi dhe liria e lëvizjes. Vendimi i Kosnik për të krijuar një “zonë qendrore” më të madhe, multietnike në zemër të Mostarit u relativizua, prandaj ai dha dorëheqjen herët në vitin 1996. Autori thekson se administrata e BE-së është tërhequr, dhe “Mostari është lënë në duart e veta”. Ai shton se “ky kolaps ndaloi procesin e bashkimit dhe çimentoi ndarjen derisa përfaqësuesi i katërt i lartë i komunitetit ndërkombëtar, Pedi Eshdaun, e mori përsëri çështjen në 2002.” Por, vazhdon Rotert, “tani boshnjakët ishin kundër bashkimit”. “Në një pjesë tjetër të Bosnje dhe Hercegovinës, Republika Srpska (RS) e dominuar nga serbët, ultra-nacionalisti Milorad Dodik u zgjodh president në 2006 me një fushatë agresive për shkëputjen e RS”. “Në vend që ta marrin seriozisht këtë sinjal paralajmërues, përfaqësuesit dhe vëzhguesit ndërkombëtarë folën për të ashtuquajturën. ‘përgjegjësia e vet’, të cilën politikanët boshnjakë duhet ta marrin përsipër.
Sulmet e Dodik
Autori thekson se si kundërpërgjigje ndaj këtij qëndrimi shkatërrues, “Dodik intensifikoi sulmet e tij ndaj bashkësisë ndërkombëtare dhe shtetit boshnjak”. “Ai inkurajoi nacionalistët kroatë që të ndiqnin shembullin e tij, gjë që e bënë. Udhëheqësi kroat Dragan Çoviç, aktualisht aleati kryesor i Dodik, filloi të propagandonte qëllimin e vjetër të luftës, krijimin e një pjese kroate të shtetit.” “Në një kohë, komuniteti ndërkombëtar bëri përpjekje të konsiderueshme për të integruar kroatët në entitetin Federata (BiH) dhe për të çmontuar strukturat paralele politike, të cilat funksionuan derisa erdhi Dodik. Politika ‘lese-fer’ e komunitetit ndërkombëtar të Dodik, jo vetëm e paralizoi shtetin, por e çoi atë në humnerë”, shkruan Rotert. “Ai mbështetet nga presidenti i fuqishëm i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, regjimi i të cilit në frontin e brendshëm ndjek politikën e ‘botës serbe’, e cila synon bashkimin e Serbisë me zonat e banuara me serbë të Bosnjës dhe Kosovës. Kjo nuk duhet të jetë befasuese, sepse ai vazhdon politikën e ish-shefit dhe paraardhësit të tij, Sllobodan Millosheviç”. Autori thekson se përfaqësuesi i lartë aktual, Christian Schmidt, “më në fund e kuptoi se çfarë lloj rreziku përfaqëson Dodik, por vetëm sepse Dodik e sulmoi atë në mënyrë retorike këtë verë”. Ai shton se, “derisa Perëndimi të pranojë se e gjithë kjo në Ballkanin Perëndimor është e lidhur dhe nuk mund të shihet i izoluar, ky rajon në ‘lobin’ e BE-së nuk do të gjejë kurrë paqe”. “Kriza aktuale në Bosnje dhe veprimet agresive serbe në Kosovë janë dy anët e së njëjtës medalje, nga të cilat përfitojnë edhe Putini. Përderisa Beogradi shihet si ‘faktor i stabilitetit’, Ballkani nuk do të qetësohet”, shkruan Rotert në “Tageskaitung”. Ai gjithashtu thotë se “më 9 janar, Schmidt më në fund do të ketë mundësinë të zbatojë kursin e tij më të ashpër ndaj Dodikut, sepse atëherë, si çdo vit, Dodik do të mbajë paradën e tij ushtarake të paligjshme dhe antikushtetuese në ditën e themelimit të Republikës Srpska. ” Vitet e fundit, kjo ka ndodhur në prani të anëtarëve të qeverisë nga Beogradi, diplomatëve rusë, bandës së motorëve të Putinit “Ujqërit e natës” dhe kriminelëve të luftës të dënuar nga gjykata e OKB-së”.
