Bashkimi Evropian (BE) ka lëshuar një paralajmërim të ashpër për Kosovën dhe Serbinë në lidhje me veprimet joadekuate të ndërmarra për të ulur tensionet mes dy kombeve, të cilat kanë shënuar një rritje të konsiderueshme në muajt e fundit. BE-ja ka kërcënuar se do të vendosë sanksione ndaj të dy vendeve nëse ato vazhdojnë të përshkallëzojnë situatën në vend që të punojnë drejt normalizimit të marrëdhënieve, në përputhje me një marrëveshje të lehtësuar nga BE.
Një thirrje për veprim urgjent
Shefi i politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell, shprehu shqetësimin për tensionin e vazhdueshëm në veri të Kosovës, duke theksuar se hapat e ndërmarra deri më tani për të zbutur situatën kanë qenë të pamjaftueshme. Ai i bëri thirrje Kosovës që të mbajë zgjedhje të parakohshme lokale për të zbutur tensionet dhe inkurajoi pjesëmarrjen e serbëve të Kosovës në procesin zgjedhor. Borrell i kërkoi gjithashtu Serbisë që të angazhohet në mënyrë konstruktive për të ndihmuar në arritjen e një zgjidhjeje paqësore.
Shkeljet e shtetit ligjor
Borrell kritikoi veprimet e fundit nga Kosova, duke përfshirë urdhrat e dëbimit, shpronësimet dhe vendosjen e forcave speciale për detyrat e policisë lokale. Ai tha se këto veprime bien ndesh me sundimin e ligjit dhe kanë potencial për të përkeqësuar tensionet. Shefi i politikës së jashtme dënoi gjithashtu ndërhyrjen e Serbisë në udhërrëfyesin e energjisë dhe përpjekjet e tjera, duke pohuar se këto veprime nuk janë në përputhje me marrëveshjen e ndërmjetësuar nga BE për normalizimin e marrëdhënieve.
Zbatimi i Marrëveshjes
Shefi i politikës së jashtme u bëri thirrje të dyja palëve që të fillojnë zbatimin e marrëveshjes, me theks në formimin e Asociacionit/Bashkësisë së Komunave me Shumicë Serbe pa vonesa apo parakushte të mëtejshme. BE-ja ka shprehur gatishmërinë për të hequr sanksionet e vendosura ndaj Kosovës në qershor nëse arrihet përparim në përmbushjen e kërkesave ekzistuese. Megjithatë, BE paralajmëroi gjithashtu se mund të vlerësojë masat e mëtejshme ndaj të dyja palëve nëse është e nevojshme.
Tensionet e rritura dhe rruga drejt paqes
Tensionet u përshkallëzuan ndjeshëm në maj në veri të Kosovës pas zgjedhjeve komunale në zonat etnike të mbizotëruara nga serbët. Kjo bëri që NATO të vendosë 700 trupa shtesë në misionin paqeruajtës të KFOR-it pasi 93 ushtarë të saj u plagosën. Dialogu Beograd-Prishtinë i udhëhequr nga BE-ja, i nisur në vitin 2011, synon të normalizojë marrëdhëniet midis Serbisë dhe Kosovës duke kërkuar një zgjidhje të pranueshme reciprokisht të mosmarrëveshjeve brenda kornizës së një marrëveshjeje ligjërisht të detyrueshme.
Një Pavarësi e Kontestuar
Pavarësisht shpalljes së pavarësisë nga Serbia në vitin 2008 dhe njohjes si vend autonom nga shumica e shteteve anëtare të OKB-së, përfshirë SHBA-në, Britaninë e Madhe, Francën, Gjermaninë dhe Turqinë, Serbia vazhdon ta konsiderojë Kosovën territorin e saj. Kjo mosmarrëveshje përbën thelbin e konfliktit të vazhdueshëm dhe vazhdon të jetë një pengesë e rëndësishme për paqen midis dy kombeve.
Vuçiç nuk njeh Kosovën
Edhe pse BE bën thirrje për dialog, Vuçiç i ka fryrë edhe më shumë zjarrit ditën e djeshme. Ai ka thënë nga asambleja e OKB-së në New York, se Serbia nuk e njeh Kosovën e pavarur, ndërsa shtoi se po pret që përfaqësuesit evropianë t’i mbajnë atij “ligjërata për mosvendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë”. Vuçiç u shpreh se ka dëgjuar presidentin e SHBA-së, Joe Biden dhe ministren e Jashtme të Gjermanisë, Annalena Baerbock, në fjalimin në Asamblenë e OKB-së. “Bideni në fjalimin e tij përmendi integritetin territorial, sovranitetin dhe vetëm te e treta të drejtat e njeriut si vlera më të larta të njerëzimit. Disa herë iu referua Kartës së OKB-së dhe akteve të OKB-së”, tha Vuçiç, i cili shtoi se në fjalimin e tij do të përmend bombardimet e NATO-s ndaj ish-Jugosllavisë në vitin 1999. “Edhe tash nuk i njohin rregulloret e OKB-së, përfshirë edhe rezolutën 1244. Ne që jemi të vegjël, më mirë ta kuptojmë me kohë sa të vegjël jemi dhe se të mëdhenjve u lejohet çdo gjë. Ende nuk e kam kuptuar sa të vegjël jemi, ndoshta me këto predikime do të më bindin, por nuk jam i sigurt. Të gjithë të mos e humbin rastin të më japin një mësim për moralin e çdo gjë, si dhe në çfarë mënyre të vendosin sanksione” , tha Vuçiç.
