Ishte Kremlini ai që njoftoi mundësinë e një takimi mes Vladimir Putinit, Xi Jinping dhe Donald Trump. Njoftimi erdhi pas takimit mes Putinit dhe Xi Jinping në samitin e SCO-së të mbajtur në Kirgistan, ku dy presidentët diskutuan për këtë samit të mundshëm dhe, me sa duket, ranë dakord për të.
Ftesa iu drejtua publikisht Trumpit, një hap i pazakontë për diplomacinë ruse, e cila zakonisht i trajton çështjet e rëndësishme me një shkallë të lartë sekreti. Ideja e samitit synon të thyejë ngërçin aktual mes Lindjes dhe Perëndimit, në një periudhë kur përplasja është shndërruar në luftë të hapur në kufijtë e blloqeve kundërshtare, në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme.
Përballja Lindje-Perëndim
Ngërçi është veçanërisht i rrezikshëm, pasi qarqet perëndimore që po nxisin konfliktin Lindje-Perëndim po marrin në konsideratë mundësinë që fërkimi aktual të shndërrohet në një luftë të drejtpërdrejtë, deri te një përplasje bërthamore, duke përdorur konfliktet ekzistuese për këtë qëllim.
Samiti mes tre presidentëve do të kishte mbi të gjitha një rëndësi simbolike, duke demonstruar unitetin e tyre në kundërshtimin e kësaj perspektive. Për Trumpin, një takim i tillë do të ofronte gjithashtu mbështetje të jashtme përballë impulseve luftënxitëse të brendshme, të cilat ai përpiqet t’i përmbajë.
Ftesa e Xi-t dhe samiti në Shenzhen
Trump pritet të ftohet zyrtarisht nga Xi Jinping gjatë vizitës së tij në Uashington, të planifikuar për më 24 shtator. Takimi trepalësh mund të zhvillohet në Shenzhen, ku në nëntor është planifikuar samiti i APEC-ut. Trump pritet të marrë pjesë në samit së bashku me Putinin dhe Xi-n, duke ia kthyer kështu vizitën presidentit kinez.
Do të ishte hera e parë që tre presidentët do të zhvillonin një samit të tillë. Kjo ka qenë një ëndërr që Trump e ka ndjekur që nga mandati i tij i parë, por që nuk ka arritur ta realizojë për shkak të konfliktit të brendshëm.
Hipoteza e një “Jalte të re”
Hipoteza e një “Jalte të re” është sugjestive. Por, ndryshe nga takimi i Jaltës, i zhvilluar kur Lufta e Dytë Botërore praktikisht kishte përfunduar, ky samit do të zhvillohej ndërsa fundi i konfliktit aktual mbetet ende i pakapshëm. Aktivizmi britanik në frontin ukrainas dhe aktivizmi izraelit në Lindjen e Mesme kanë futur variabla të vështira për t’u kontrolluar në luftën aktuale. Këtu përfshihen edhe kërcënimet e Zelensky-t ndaj linjave ajrore ndërkombëtare civile, të cilat ai i paralajmëroi të qëndronin larg qiellit rus, si dhe konflikti në Lindjen e Mesme, për të cilin udhëheqja izraelite refuzon të tërhiqet.
Lufta iraniane dhe qëndrimi i Trumpit
Fati i luftës iraniane paraqitet si më pak i pasigurt, me fitoren e Teheranit të konsideruar të pakthyeshme nëse nuk ndodh një përshkallëzim bërthamor. Pasojat afatshkurtra dhe afatmesme të këtij zhvillimi mbeten për t’u parë. Në Uashington, sipas Wall Street Journal, Trump po diskuton privatisht me këshilltarët e tij nëse duhet t’i japë fund luftës kundër Iranit dhe ka shprehur mbështetje për këtë ide.
Sipas raportimit, Trump beson se presioni i vazhdueshëm ekonomik mund ta detyrojë regjimin iranian të çmontojë programin e tij bërthamor ose të shembet. Por Trump e di gjithashtu se shtrëngimi i ekonomisë iraniane nuk do të funksionojë.
Kjo lidhet edhe me deklaratën e përbashkët të samitit të Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait, “Deklarata e Bishkekut”, ku vendet pjesëmarrëse dënuan luftën e zhvilluar nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kundër Teheranit. India gjithashtu e dënoi këtë, pavarësisht afërsisë së saj me Izraelin.
Presioni ndaj Iranit dhe kostoja për SHBA-në
Besimet e Trumpit, të raportuara nga Wall Street Journal, nxjerrin në pah padurimin e presidentit për t’i dhënë fund fazës kinetike të konfliktit dhe për t’u tërhequr gradualisht nga bllokada kundër Iranit. Mbyllja e Hormuzit nuk mund të zgjasë shumë, pasi Perëndimi nuk mund ta tolerojë për një kohë të gjatë rritjen e çmimeve të energjisë.
Vendosja e SHBA-së në Lindjen e Mesme është gjithashtu e kushtueshme, ndërsa lufta kundër Iranit, sipas tekstit, ka kushtuar deri më tani mbi 113 miliardë dollarë. Nëse do të mundte, Trump do t’i mbyllte të gjitha menjëherë, por duhet të përballet edhe me dëmin që një tërheqje do t’i shkaktonte imazhit të presidentit dhe Perandorisë.
