A është ky vërtet fundi i karrierës politike të Milorad Dodikut, udhëheqësit të serbëve në Bosnjë dhe Hercegovinë? Edhe pse ai u shkarkua nga detyra me vendim të Komisionit Zgjedhor Serb (SIP), Dodiku nuk e njeh këtë dhe vazhdon ta sfidojë atë.SAP ia hoqi Dodikut mandatin si President i Republika Srpska më 18 gusht 2025, pasi Gjykata e Bosnjës dhe Hercegovinës konfirmoi vendimin me të cilin ai u dënua me një vit burg dhe iu ndalua të angazhohej në politikë për gjashtë vjet për mosbindje ndaj vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë Christian Schmidt. Dodik, në përputhje me mundësinë që ekziston në gjyqësorin e BiH-së, e bleu dënimin me burg për 36,500 KM, duke e njohur kështu zyrtarisht vendimin. Por ai ende nuk e njeh vendimin se nuk është president dhe ka njoftuar një seri referendumesh ku “populli do të thotë” se kush është presidenti i tij.
Largimi nga posti
Dodik, i cili refuzon të largohet nga zyra e tij në Banja Luka, ka kërcënuar të mos lejojë mbajtjen e zgjedhjeve për të zgjedhur pasardhësin e tij dhe po u bën thirrje të gjitha partive të mos marrin pjesë në to. Analisti politik Slobodan Šoja beson se nuk do të ketë ndryshime të mëdha në jetën reale të këtij entiteti. “Nuk dyshoj për asnjë sekondë se Dodik, qoftë president i RS-së apo jo – do të vazhdojë të mbajë të gjitha fijet politike në duart e tij pa asnjë problem”, tha ai. Ai shpalli disa herë një referendum për shkëputje ose pavarësi, por nuk e zbatoi kurrë atë. Në një deklaratë për NIN, analisti serb Aleksanëar Popov thotë se nuk e di nëse Dodik do të përpiqet vërtet të mbajë një referendum, por rezultatet sigurisht që nuk do të zbatohen. Referendumi u shpall menjëherë pas vendimit më 1 gusht të këtij viti, kështu që fillimisht u shty për në fund të muajit, dhe tani për në fund të shtatorit, ndoshta edhe në tetor.
E ardhmja e Dodik
Por, ndërsa presim referendumet, ka spekulime rreth të ardhmes së tij politike, nga fakti se ai do të pasohet nga djali i tij deri te fakti se ai mund të marrë ndonjë pozicion në Serbi. Ditët e fundit, ai ka përsëritur vazhdimisht se nuk do të dalë në pension dhe do të vazhdojë luftën dhe shton se zgjedhjet e jashtëzakonshme për pasardhësin e tij si president nuk do të zhvillohen dhe se ai dhe populli janë të gatshëm të paguajnë çdo çmim për veprimet e tyre. “Asnjë shkollë, vatër kulture, nuk do të jetë në gjendje të përdoret për mbajtjen e zgjedhjeve”, tha Dodik.Kandidati për kryeministrin e ri të Republika Srpska, i cili u emërua në mënyrë jokushtetuese nga presidenti i rrëzuar i atij entiteti, Milorad Dodik, njoftoi se do të formojë një qeveri të re më së voni javën e ardhshme dhe pret një konfirmim të qetë në parlamentin e entitetit. Savo Miniç, ish-Ministri i Bujqësisë, zhvilloi konsultime të shpejta me partitë parlamentare që deri më tani formonin koalicionin qeverisës të udhëhequr nga Aleanca e Social Demokratëve të Pavarur (SNSD) e Dodikut, dhe më pas njoftoi vazhdimin e politikës aktuale para gazetarëve.
Kriza në BiH
Ndërsa kriza politike dhe tensionet do të vazhdojnë, analistët vlerësojnë kryesisht se konfliktet e mëdha, veçanërisht ato të armatosura, janë të pamundura në BiH për disa arsye. Jo më pak e rëndësishme është realiteti ekonomik dhe demografik, BiH po përballet me emigrim masiv, veçanërisht të të rinjve, dhe nuk ka forcë apo vullnet shoqëror për luftë si në vitet 1990. Megjithatë, konfliktet politike, bllokadat institucionale dhe incidentet e vogla (p.sh. protestat, dhuna në nivel lokal) mbeten shumë të mundshme. Daniel Serwer , një profesor amerikan nga Universiteti Johns Hopkins dhe ekspert për Ballkanin, shkruan në një analizë për Peacefare.net: “Retorika separatiste e Dodikut dhe lëvizjet e tilla si kërcënimet për një referendum rrisin tensionet, veçanërisht në zonat etnikisht të përziera.” “Megjithatë, Dodik e di se nuk ka mbështetje të mjaftueshme për shkëputje reale – as brenda RS, ku izolimi ekonomik do të ishte katastrofik, as në Serbi, e cila nuk dëshiron të rrezikojë marrëdhëniet e saj me BE-në.”
