Avokat i njohur, Edmond Petraj ka komentuar situatën politike në vend, duke bërë një analizë të fortë dhe pa dorashka për krizën që ka përfshirë opozitën shqiptare, pas humbjes që pësoi në zgjedhjet parlamentare të 11 majit. Në një intervistë për gazetën “SOT”, avokat Petraj paralajmëron telashe serioze për kreun e PD-së, Sali Berisha, të cilin e sheh si pengesën kryesore për reformimin dhe ringritjen e së djathtës. Petraj e cilëson humbjen e fundit elektorale si një ndëshkim të drejtpërdrejtë ndaj Berishës dhe aleatëve të tij, që sipas tij, përfaqësojnë të shkuarën e korruptuar të politikës. Po ashtu, ai ngre alarmin se opozita nuk ka më kohë për kompromise me figurat e konsumuar dhe duhet të zgjedhë mes rilindjes ose zhdukjes. Sipas tij, Berisha është kthyer në një simbol izolimi dhe në një rrezik për besueshmërinë ndërkombëtare të opozitës. Madje ai shkon më tej, duke parashikuar një “tërmet politik” brenda PD-së që mund të çojë në fundin politik të liderit historik. Ndërkohë me tone të forta, Petraj bën thirrje për ndarje të qartë mes të kaluarës dhe të ardhmes.
-Avokat Petraj, sipas jush, humbja e PD-së ishte një votë pro Partisë Socialiste, apo një votë kundër Sali Berishës dhe Ilir Metës?
Humbja e Partisë Demokratike nuk ishte një votë pro Partisë Socialiste, por një shuplakë e rëndë, e merituar dhe e përsëritur ndaj një opozite që ka degraduar moralisht, politikisht dhe historikisht. Ishte një votë kundër rikthimit të së shkuarës së errët – një refuzim i qartë ndaj Sali Berishës, figura që për një pjesë dërrmuese të shqiptarëve simbolizojnë kalbëzimin e tranzicionit shqiptar, korrupsionin e institucionalizuar dhe një stil politik të konsumuar deri në neveri. Berisha, i shpallur “non-grata” nga SHBA dhe Britania për korrupsion të madh, vijon të sillet si një udhëheqës mesjetar që nuk lëshon fronin edhe kur partia i është kthyer në hi. Ai nuk përfaqëson më as aspiratat e demokratëve të ndershëm, as të rinjtë që kërkojnë ndryshim, por vetëm egon e tij personale, hakmarrjen ndaj drejtësisë dhe paranojën ndaj aleatëve perëndimorë. Ilir Meta, nga ana tjetër, është akuzuar shpesh si mishërimi i politikës së pazareve, i lëvizjeve tinzare dhe i një lojtari e gabuar në kohë e gabuar. Aleanca Berisha & Co ishte një bashkim jo për të sjellë shpresë, por për të mbrojtur veten nga drejtësia. Dhe qytetarët nuk janë më aq naivë – ata e panë dhe e ndëshkuan. Në thelb, humbja e PD-së është një vdekje klinike e një partie që nuk pranoi të reformohej, që u kthye në çiflig të një të akuzuari për korrupsion, që dogji mandatet, bojkotoi institucionet, nxiti dhunë dhe pastaj u kthye për të kërkuar mëshirë. Ky është fundi i një opozite që zgjodhi të vetëvritet politikisht, në vend që të rilindej mbi bazën e meritës, transparencës dhe vizionit. Në këtë kontekst, çdo votë që nuk shkoi për PD-në, nuk ishte detyrimisht një votë për PS-në. Ishte një votë për të mos u kthyer mbrapa. Shqiptarët, me gjithë zhgënjimet që kanë me pushtetin, treguan se e kaluara nuk mund të jetë alternativë. Dhe kjo është një mesazh i fortë jo vetëm për opozitën, por për gjithë sistemin: Epoka e tranzicionit po mbyllet. Ata që nuk përshtaten, zhduken.
-A mendoni se Sali Berisha duhet të largohet nga drejtimi i Partisë Demokratike për t’i hapur rrugë një fryme të re në opozitë?
Sali Berisha jo vetëm që duhet të largohet nga drejtimi i Partisë Demokratike – ai duhej të ishte larguar prej kohësh. Vazhdimi i qëndrimit të tij në krye të opozitës është një tragjedi politike që po e mban peng jo vetëm PD-në, por gjithë shpresën për një alternativë serioze ndaj një pushteti të konsumuar si ai i Edi Ramës. Berisha përfaqëson gjithçka që rinia shqiptare refuzon, autoritarizmin, korrupsionin, hakmarrjen, personalizimin ekstrem të politikës dhe një mënyrë të të bërit opozitë që nuk frymëzon, por tremb. Ai nuk ka më asnjë legjitimitet moral, politik e as ndërkombëtar. I shpallur “non grata” nga partnerët më të rëndësishëm të Shqipërisë, ai është kthyer në simbol të mosndryshimit, të një kaste që do të vdesë në karrige duke tërhequr pas vetes gjithë shpresën për një të ardhme ndryshe. Nën drejtimin e Berishës, Partia Demokratike është kthyer në një sekt, jo në një forcë politike moderne. Është zhveshur nga programi, nga vizioni, nga elita intelektuale, nga të rinjtë. Ka mbetur një makineri propagandistike që bërtet në rrjete sociale, por nuk ngjall më asnjë besim në publik. Ai e ka shndërruar opozitën në një instrument personal për të sfiduar drejtësinë dhe për të ruajtur ndikimin e tij, jo për të ndërtuar një të djathtë europiane. Sot, largimi i Berishës nuk është më thjesht një çështje strategjie politike – është një nevojë kombëtare për higjienë demokratike. Nëse ai nuk largohet, opozita do të vazhdojë të jetë një karikaturë e vetes, një hije pa forcë, pa ide dhe pa të ardhme. Ndaj, largimi i tij nuk duhet të jetë një opsion – duhet të jetë kushti i parë për ringritjen e opozitës. Vetëm kur ky kapitull të mbyllet përfundimisht, mund të hapet rruga për një frymë të re, për një opozitë që nuk është rob i së kaluarës, por shpresë për të ardhmen.
-Çfarë e pret Sali Berishën politikisht dhe ligjërisht, duke qenë se është “non grata” nga SHBA dhe aktualisht përballet me dosje në SPAK?
Sali Berishën e pret një fund i errët, i pashmangshëm dhe pa lavdi – si politikisht, ashtu edhe ligjërisht. Ai nuk është më një lider i një force politike, por një i pandehur në luftë me kohën, me drejtësinë dhe me Perëndimin. Historia nuk do ta kujtojë si themelues i demokracisë, por si një njeri që e mori opozitën peng, për ta përdorur si strehë personale nga ndëshkimi penal dhe si megafon për teoritë e tij paranojake kundër SHBA-së, BE-së, drejtësisë dhe vetë realitetit. Politikisht, Berisha është një kufomë që ecën, një figurë që përpiqet të mbijetojë mbi rrënojat e një partie të shkatërruar nga egocentrizmi i tij. Ai nuk ka më mbështetje ndërkombëtare, nuk ka legjitimitet moral, nuk ka vizion – ka vetëm një rreth të ngushtë militantësh të verbër, që brohorasin më shumë nga frika sesa nga bindja. Ai është kthyer në një pengesë groteske për çdo përpjekje për ringritjen e opozitës, një ngërç që vetëm SPAK-u mund ta zgjidhë, jo më vota e lirë. Ligjërisht, dosja në SPAK është një kambanë vaji. Kjo nuk është një betejë politike – është një betejë për drejtësi. Berisha po përballet me akuza për korrupsion dhe pasuri të pajustifikuar, të lidhura me aferën e privatizimit të ish-klinikës “Partizani”, ku përfitoi drejtpërdrejt familjarisht. Në çdo vend normal, ai do ishte në paraburgim prej kohësh. Në Shqipëri, ai ende fshihet pas imunitetit të një partie që e ka shndërruar në bunker personal. Të jesh “non-grata” nga SHBA dhe Britania nuk është një medalje, është një damkë. Dhe ai nuk do ta lahet dot më kurrë prej saj. Çdo dalje e tij publike, çdo fjalim, çdo miting është një provë më shumë se ai është kthyer në një figurë tragjikomike që përpiqet të shesë mllefin e vet si idealizëm dhe ndëshkimin e drejtësisë si persekutim politik. Por loja ka mbaruar. E ardhmja e Sali Berishës është ose para drejtësisë, ose në izolim politik total. E treta nuk ka. Dhe Shqipëria nuk do të jetë kurrë një demokraci normale pa u shkëputur përfundimisht nga hija e tij. Ai nuk është më problemi i opozitës – është një problem kombëtar. Dhe zgjidhja fillon me guximin për ta ndarë të shkuarën nga e ardhmja. Përndryshe, vendi do të vazhdojë të jetojë në një farsë të dhimbshme ku kriza morale maskohet si betejë politike.
Intervistoi: Rigels Seliman
