Edhe nëse Beogradi e zgjidh çështjen e Kosovës, temë për të cilën po negocion në mënyrë aktive këto ditë me Bashkimin Evropian, dera e anëtarësimit në këtë aleancë prej 27 vendeve anëtare do të jetë plotësisht në linjë me politikën e jashtme të Brukselit dhe më saktë radhën e kanë sanksionet ndaj Rusisë. Mediat serbe thonë se janë larg hapjes futjes në BE, por shpresojnë të paktën në hapjen e grupimeve të reja, gjë që nuk ka ndodhur që nga dhjetori i 2021-shit. Por rruga për në ato shkallë është e njëjtë, ajo të çon sërish tek ato duke respektuar të paktën një pjesë të “bllokadës” që Brukseli po i fut Moskës. Vetëm kjo, në rrethanat e ndryshuara gjeopolitike kur agresioni kundër Ukrainës çoi në klasifikim, do të kuptohet nga vendet anëtare si një gjest i denjë për miratim. Një skicë të tillë, ose më mirë një labirint, për Blic-in e ka bërë një bashkëbisedues i Komisionit Evropian gjatë bisedimeve jozyrtare për marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Brukselit dhe perspektivën e zgjerimit të BE-së. “Mund të shpresojmë se lufta do të përfundojë së shpejti, por kjo tani është në fushën e imagjinatës”, thotë ai. BE-ja dhe Amerika e përshpejtuan zgjidhjen e çështjes së Kosovës, gjë që linte vend për të menduar se mund të ishte një rrugë e shkurtër për BE-në. Mirëpo, bashkëbiseduesi i Komisionit Evropian thyen iluzionin dhe shprehet se situata ka qenë e tillë para luftës në Ukrainë dhe se tani është një “situatë ndryshe”.
Rruga e Serbisë për në BE
“Ka shumë vende brenda BE-së që janë të ndjeshme ndaj marrëdhënieve me Rusinë dhe shumë vende thonë se nuk janë të gatshme të bien dakord për përparim derisa të ketë harmonizim dhe sanksione. Nga njëra anë ka presion ndaj Serbisë, dhe nga ana tjetër marrëdhëniet e saj tradicionale me Rusinë”, shprehet ai për Blic. Ai gjithashtu pranon se “është e vështirë të manovrohet që të dyja palët të jenë të kënaqura”. Pyetja, megjithatë, është nëse kërkesa është hipokrite, sepse disa vende kanë llogaritur derisa të sigurojnë sigurinë e tyre energjetike, dhe disa ende bëjnë tregti me Rusinë. “Kërkesa ishte për harmonizim gradual. Jo se të gjitha sanksionet do të jenë menjëherë në sfond , por disa. Shumica e vendeve thonë se duan të shohin përkushtimin se Serbia ka marrë anën, sepse pasojat e luftës janë derdhur në BE”, thotë ai për “Blic”. Serbia ka qenë në këtë proces për gati dy dekada dhe gjatë asaj periudhe qëndrimi i BE-së ndaj zgjerimit ndryshoi. Një kombinim i përvojave të këqija me Rumaninë dhe Bullgarinë dhe problemet e brendshme çuan në rezistencë ndaj zgjerimit. Lufta në Ukrainë ka ndryshuar rrethanat, dhe po flitet se ka një vullnet për të pranuar Ballkanin Perëndimor, por një moment politik është shtuar si kusht për hyrjen: sanksionet. Ndoshta gjithçka është e qartë për BE-në, por jo për Serbinë. Nëse përballë saj është Maqedonia e Veriut, e cila madje ndryshoi emrin e saj, por kjo nuk e ndihmoi, dhe fakti që nuk ka asnjë datë apo vullnet të vërtetë për zgjerim nga njëra anë, dhe mbështetja e Moskës rreth Kosovës dhe varësia energjetike nga ana tjetër. Beogradi është në një ekuacion që është i vështirë për t’u zgjidhur. “Kemi deklarata nga drejtuesit se jeni të mirëpritur”, vë në dukje burimi ynë dhe thotë: “Nuk po mendojmë për data, por se progresi është aty, i dukshëm”.
Burimet brenda BE
Mediat serbe citojnë burime brenda BE se: Qasja jonë është që ne duhet të vazhdojmë të punojmë. Në segmente të caktuara, si reforma në ligj, ne po bëjmë progres dhe duam të krijojmë terren edhe pa datë, që kur situata politike të jetë më e favorshme, të arrihet shpejt. E kuptoj që është zhgënjyese, por kështu është tani. Serbia nuk po zbaton reforma për të kënaqur BE-në, por për vendin dhe popullin e saj”. Ka dy rrugë për anëtarësim në BE dhe eksperti i KE nënvizon se përveç këtyre dy temave, mbetet çështja e segmentit të tretë: reforma në fushën e ligjit, liria e mediave dhe antikorrupsioni. “Në fushën e sundimit të ligjit, Serbia ka bërë përparim thelbësor”, përfundon ai.
