Presidenti serb Aleksandër Vuçiç dhe kryeministri i Kosovës Albin Kurti do të takohen të hënën në Bruksel, së bashku me ndërmjetësit evropianë. Ka disa tema kryesore dhe ato janë krejtësisht të ndryshme: kthimi i serbëve në institucionet e Kosovës, Bashkimi i Komunave Serbe (ZSO) dhe plani franko-gjerman. Më 27 shkurt, Vuçiç dhe Kurti takohen për herë të parë që nga vera e kaluar, pas disa muajsh tensionesh të larta që kulmuan kur serbët, për shkak të lëvizjeve të njëanshme të Prishtinës, u larguan nga institucionet dhe vendosën barrikada në veri të Kosovës. Zyrtarët perëndimorë arritën të ulin tensionet para fundit të vitit të kaluar dhe tani po përpiqen të detyrojnë të dyja palët të pranojnë planin franko-gjerman ose evropian si zgjidhje. “Ka një propozim në tavolinë”. Kështu ka thënë qartë shefi i diplomacisë së BE-së, Borrell, kur dha lajmin për një takim mes Vuçiçit dhe Kurtit në Bruksel. “I ftova të vijnë dhe të zhvillojnë bisedime gjithë ditore, sepse ne kemi një propozim në tryezë dhe shpresoj se ata do të mund ta pranojnë atë propozim si një mënyrë për të normalizuar marrëdhëniet e tyre”, tha Borell. Se si do të duket në praktikë është një pyetje, sepse të dyja palët kanë kërkesat e veta. Një zëdhënëse e BE-së sqaroi se Përfaqësuesi i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josep Borrell, fillimisht do të zhvillojë takime të ndara me të dy udhëheqësit, duke i paraprirë kështu takimit të përbashkët. Borrell ftoi për takim Kurtin dhe Vuçiç pak ditë më parë në rinisje të dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, pas disa muajsh të ndërprerjes së tij.
Përplasja Kurti-Vuçiç
Qëndrimi i Beogradit është se nuk ka vazhdim të negociatave deri në formimin e ZSO-së në bazë të Marrëveshjes së Brukselit të nënshkruar 10 vjet më parë. “Do të shohim, nuk ka bisedë me Kurtin, unë do të shkoj gjithmonë të flas, por nuk ka bisedë. Unë do të flas për ZSO-në, se e di që nuk do ta formonte kurrë, do të kërkonte së pari që Serbia ta njohë Kosovën… Nuk mund të habisin. Unë me çdo gjë, i di të gjitha truket që përdorin. Unë mendoj se nuk jam më budallai, ata do të thonë organet e përkohshme një ose dy ditë para kësaj dhe do të zgjedhin më të keqen, për t’i dhënë një goditje tjetër serbëve atje”, tha Vuçiç. Nga ana tjetër, Kurti me muaj të tërë ka refuzuar ta themelojë atë, pavarësisht presionit nga Perëndimi , ose më mirë duke u përpjekur ta shtyjë versionin e tij, natyrisht, me kushtet e tij.
Vazhdoni dialogun
Suzana Grubjeshiç, nënkryetare e Qendrës për Politikë të Jashtme, pavarësisht gjithçkaje, këtë takim e sheh shumë të rëndësishëm pasi do të ulë tensionet. Ajo nuk mendon se në Bruksel do të diskutohet vetëm për planin franko-gjerman, apo evropian për zgjidhjen e çështjes së Kosovës. “Duke qenë se në veri të Kosovës dhe Metohisë nuk është zgjidhur asgjë tjetër përveç uljes së tensioneve, pres që në takim, krahas planit evropian, një nga temat të jetë pjesëmarrja e serbëve në zgjedhjet e shpallura lokale në veriu dhe kthimi në institucione. Sa i përket vetë planit evropian, ai duhet pranuar në parim, sepse as Beogradi dhe as Prishtina nuk e kanë luksin ta refuzojnë dhe kështu të hyjnë në konflikt me partnerët e tyre perëndimorë. Sipas njoftimeve nga BE-ja dhe SHBA-ja, duhet të formohet ZSO dhe për këtë duhet të japin garanci”, sqaron ajo.
Të gjithë janë nën presion
Presidenti i qendrës arsimore dhe kërkimore “Libek” Millosh Nikoliç shprehet se Kurti dhe Vuçiç janë nën presion. “Përfshirja më intensive e Amerikës është një presion ndaj BE-së për të lëvizur në çështjen e premtimeve dhe zbatimit, sepse në fund të fundit ata janë mikpritësit e negociatave. BE, nga ana e saj, po ushtron presion mbi Beogradin dhe Prishtinën që të ndalojnë ndezjen e zjarreve dhe të arrijnë rezultate. Si Beogradi ashtu edhe Prishtina janë nën presionin e publikut vendas sepse korniza e negociatave është sekrete dhe pritet të artikulohet mbështetja për propozimin. Presionet përhapen në njëra-tjetrën, por në thelb rrënjët e shumicës së atyre presioneve janë të lidhura me luftën në Ukrainë, e cila padyshim do të zgjasë më shumë nga sa mendonte kushdo”, përfundon Nikoliç.
