Avokat i njohur, Edmond Petraj ka komentuar situatën politike në vend. Gjatë një interviste për gazetën “SOT”, avokat Petraj e cilësoi protestën e Partisë Demorkatike, e cila u mbajt të hënë dhe që degjeneroi në dhunë si dështim. Sipas tij, dështimi i protestës politike të PD po reflekton një krizë të thellë, ku dhuna dhe veprimet vandale janë shndërruar në mjete strategjike për të tërhequr vëmendjen e ndërkombëtarëve. Në këtë kontekst ai thekson se kreu i Partisë Demorkatike, Sali Berisha, në përpjekjen e tij për t’u faktorizuar sërish në skenën politike, duket se ka zgjedhur rrugën e dhunës dhe provokimeve, duke djegur selinë e Partisë Socialiste si një akt simbolik që përcjell mesazhe të rrezikshme. Këto veprime thotë zoti Petraj, jo vetëm që dëmtojnë imazhin e opozitës, por gjithashtu shërbejnë si një mesazh kërcënues për ata që guxojnë të kundërshtojnë. Po ashtu, avokati Edmond Petraj, në analizën e tij, zbardh të pathënat e kësaj protestave, duke treguar se pas veprimeve ka një strategji më të thellë që lidhet me reagimet ndaj SPAK-ut dhe institucioneve të drejtësisë. Ndërkohë, pyetja e madhe mbetet: deri ku do të shkojë kjo spiral dhune dhe cila është e ardhmja e politikës në Shqipëri?
-Avokat Petraj, si tu duk protesta e opozitës. E arriti qëllimin apo ishte dështim. A mund të bjerë qeveria me kësi protestash? A mund të vijë opozita në pushtet…
Protesta e opozitës nuk duket të ketë pasur ndikimin e madh të pritur për të shkaktuar ndonjë ndryshim të menjëhershëm politik. Ajo pati një pjesëmarrje të konsiderueshme, por jo të mjaftueshme për të krijuar presion të madh mbi qeverinë. Këto protesta shpesh shërbejnë më shumë për të rritur moralin e mbështetësve të opozitës dhe për të shfaqur pakënaqësinë e gjerë në publik, por në terma konkretë, rrallëherë mjaftojnë për të rrëzuar një qeveri. Për të rrëzuar qeverinë dhe për të ardhur në pushtet, opozita do të kishte nevojë për një strategji shumë më të gjerë dhe të mirëorganizuar, që përfshin jo vetëm protestat, por edhe bashkëpunim politik, reforma të brendshme dhe mbështetje të gjerë popullore. Protesta të izoluara, edhe pse të fuqishme, zakonisht nuk mjaftojnë për të shkaktuar ndryshime thelbësore. Përveç kësaj, qeveria aktuale e Edi Ramës ka treguar një qëndrueshmëri të lartë ndaj presioneve të opozitës dhe është aftësuar të menaxhojë situata të tilla pa dhënë shumë terren. Pra, për momentin, duket se protesta e djeshme nuk arriti qëllimin e saj kryesor, dhe për opozitën të vijë në pushtet, do të duhen më shumë sesa protesta të kësaj natyre. Po, ashtu është. Protesta e opozitës, megjithëse mund të ketë shfaqur një nivel të caktuar pakënaqësie me qeverinë, nuk duket të ketë arritur ndonjë qëllim të madh politik apo të ketë krijuar presion të mjaftueshëm për të shkaktuar ndryshime të menjëhershme. Në situata të tilla, protestat kanë rëndësinë e tyre si shfaqje e pakënaqësisë publike, por për të ndryshuar realisht balancat politike, opozita do të ketë nevojë për një qasje më të gjerë dhe përfshirëse. Ajo që zakonisht kërkohet për të ardhur në pushtet është një kombinim i organizimit të mirë politik, përfshirja e të gjithë spektrit opozitar, reforma të besueshme që tërheqin mbështetje më të gjerë të qytetarëve, dhe ndoshta edhe një ndryshim në mënyrën se si ndërtohet dhe prezantohet alternativë qeverisëse. Pra, vetëm protesta, pa elemente të tjerë të organizimit dhe strategjisë politike, nuk janë të mjaftueshme për të rrëzuar një qeveri të qëndrueshme si ajo aktuale.
-Në protestën e së hënës nuk munguan edhe aktet e dhunës, ku zjarret dhe përplasja me policinë ishin kryefjala. Madje revolta shkoi deri atje sa u sulmua edhe selia e PS, duke djegur banderolën ne hyrje te saj. Çfarë mesazhi kane dashur te japin militantet dhe Sali Berisha. Kërcenim për kundërshtarët dhe SPAK…
Aktet e dhunës në protestën e së hënës, përfshirë zjarrvëniet dhe përplasjet me policinë, si dhe sulmi ndaj selisë së Partisë Socialiste, tregojnë një përshkallëzim të tensioneve dhe një përpjekje për të dërguar një mesazh më të fortë politik. Kur përdoren akte të tilla, synimi shpesh është të krijohet një atmosferë presioni dhe destabilizimi për qeverinë, si dhe të demonstrohet fuqia e zemërimit të mbështetësve të opozitës. Sali Berisha dhe militantët mund të kenë dashur të tregojnë se opozita është e gatshme të shkojë përtej protestave të zakonshme dhe të përdorë mjete më agresive për të sfiduar pushtetin e Edi Ramës dhe të Partisë Socialiste. Sulmi ndaj selisë së PS-së dhe djegia e banderolës janë akte simbolike që mund të interpretohen si një përpjekje për të demonstruar vendosmëri dhe për të sfiduar direkt kundërshtarët politikë. Sulmi ndaj selisë së Partisë Socialiste dhe djegia e banderolës janë akte të forta simbolike, që synojnë të dërgojnë një mesazh të qartë kundër qeverisë dhe partisë në pushtet. Këto veprime mund të interpretohen si një përpjekje për të treguar vendosmërinë e opozitës dhe militantëve të saj për të luftuar kundër asaj që ata e shohin si një regjim të korruptuar dhe autoritar. Sulmi mbi selinë e PS-së, një institucion simbol i qeverisë, sugjeron që opozita dhe mbështetësit e saj janë të gatshëm të sfidojnë direkt fuqinë politike të Edi Ramës dhe Partisë Socialiste, duke treguar që janë në faza të reja të revoltës së tyre. Gjithashtu, këto veprime janë një përpjekje për të nxjerrë në pah zemërimin e tyre dhe për të përforcuar narrativën e një beteje politike që po zhvillohet mes opozitës dhe qeverisë. Ky lloj akti i dhunshëm mund të ketë për qëllim jo vetëm dërgimin e një mesazhi brenda vendit, por edhe krijimin e vëmendjes ndërkombëtare, duke tërhequr fokusin te tensionet politike në Shqipëri. Megjithatë, ndërkohë që këto akte simbolike synojnë të shfaqin vendosmëri, ato mund të kenë efekt të dyfishtë. Ato galvanizojnë një pjesë të militantëve dhe mbështetësve të opozitës, por nga ana tjetër shtyjnë larg qytetarët më të moderuar që kërkojnë ndryshim përmes mjeteve paqësore. Në lidhje me SPAK, ky lloj veprimi mund të shihet edhe si një mesazh ndaj institucioneve të drejtësisë që po hetojnë liderë të rëndësishëm opozitarë. Duke përshkallëzuar retorikën dhe veprimet, Berisha dhe mbështetësit e tij kërkojnë të tregojnë se janë të gatshëm të luftojnë fuqishëm për të mbrojtur pozicionet e tyre, veçanërisht në një kohë kur SPAK është nën presion për të ndjekur me vendosmëri hetimet për korrupsion dhe abuzime me pushtetin. Mesazhi që militantët dhe Sali Berisha duket se kanë dashur të japin me aktet e dhunës dhe sulmin ndaj selisë së Partisë Socialiste është shumëdimensional. Sulmi dhe djegia e banderolës sugjerojnë një përpjekje për të dërguar një mesazh të fuqishëm kundërshtarëve politikë dhe institucioneve që po përballen me ta, duke përfshirë qeverinë dhe SPAK-un. E para të cilën mendoj është lufta kundër qeverisë dhe PS-së ku këto akte interpretohen si një demonstrim i zemërimit dhe frustrimit ndaj qeverisjes së Edi Ramës dhe PS-së. Përmes simbolikës së djegies së banderolës në hyrje të selisë së PS-së, Berisha dhe mbështetësit e tij kërkojnë të tregojnë se opozita është e gatshme të shkojë përtej fjalëve dhe të sfidojë fuqishëm pushtetin e Ramës. Kjo është një formë presioni për të treguar se opozita është e vendosur për ta rrëzuar qeverinë. E dyta ata duan të japin një mesazh për SPAK-un ku dhuna dhe përplasjet përshkruhen gjithashtu si një mesazh indirekt për SPAK-un dhe institucionet e tjera të drejtësisë, që po hetojnë figura të rëndësishme të opozitës, përfshirë Berishën dhe aleatët e tij. Këto veprime interpretohen si një paralajmërim që opozita nuk do të qëndrojë pasive përballë ndjekjeve penale dhe presionit të institucioneve të drejtësisë. Në këtë kontekst, mund të shihet si një përpjekje për të paralajmëruar ose frikësuar SPAK-un që të jetë i kujdesshëm në veprimet e tij. E treta është se duhet të bëjnë një mobilizim i mbështetësve ku përmes akteve të tilla simbolike dhe të dhunshme, Berisha mund të ketë synuar të mobilizojë më shumë mbështetës, duke u treguar se opozita nuk është e frikësuar dhe është gati të përballet në mënyrë të ashpër me qeverinë dhe institucionet. Dhuna përdoret si një mjet për të rritur emocionet dhe për të galvanizuar militantët që ndihen të inatosur me situatën aktuale politike.
–Pra duket si tentativë për të frikësuar kundërshtarët…
Në fund dhe și përmbledhje, mesazhi kryesor i këtyre veprimeve duket të jetë një përpjekje për të krijuar presion mbi kundërshtarët politikë dhe institucionet si SPAK, duke treguar se opozita është e gatshme për përshkallëzim nëse ndjen se po rrezikohet politikisht apo ligjërisht. Megjithatë, dhuna shpesh ka efektin e kundërt, pasi largon mbështetësit më të moderuar dhe përforcon legjitimitetin e qeverisë aktuale, duke e paraqitur atë si viktimë të ekstremizmit të opozitës. Prandaj, përdorimi i këtyre taktikave mbart një rrezik të lartë për opozitën, nëse nuk arrin të mobilizojë mbështetje më të gjerë pa përdorimin e dhunës. Po, përdorimi i dhunës në protesta shpesh ka efektin e kundërt, pasi largon ata që kërkojnë një ndryshim të qetë dhe të qëndrueshëm, dhe në vend të kësaj, krijon një imazh negativ për opozitën. Mbështetësit më të moderuar, të cilët nuk janë dakord me përshkallëzimin e dhunshëm, mund të distancohen nga lëvizja, duke dobësuar bazën e saj të mbështetjes. Nga ana tjetër, qeveria mund të përfitojë nga këto situata, duke u paraqitur si e qëndrueshme dhe si viktimë e ekstremizmit të opozitës. Nëse qytetarët e perceptojnë opozitën si të dhunshme dhe të paorganizuar, ata ndjehen më të sigurt nën qeverinë ekzistuese, edhe nëse kanë pakënaqësi me të. Kjo gjithashtu mund të ndihmojë qeverinë të justifikojë masa më të ashpra të sigurisë dhe shtypje të protestave, duke u mbështetur te imazhi i rendit dhe ligjit. Prandaj, për opozitën, veprimet e dhunshme dëmtojnë më shumë se sa të ndihmojnë në krijimin e një ndryshimi politik, sidomos nëse strategjia e tyre nuk është e balancuar me kërkesat dhe nevojat e qytetarëve të zakonshëm që kërkojnë stabilitet. Ju faleminderit!
Intervistoi: Rigels Seliman
