E enjte, 15 Tetor, 2026

Nga dëshmitë kundër Trump te WikiLeaks, ambasadorët amerikanë që humbën postet

Share

Largimi i raportuar i ambasadores së Shteteve të Bashkuara në Athinë, Kimberly Guilfoyle, pasi Shtëpia e Bardhë kërkoi dorëheqjen e saj, ka rikthyer vëmendjen te rastet e mëparshme të ndërprerjes së mandateve diplomatike amerikane.

Megjithëse shkarkimet dhe tërheqjet e menjëhershme të ambasadorëve nuk janë të zakonshme, historia diplomatike e SHBA-së përfshin disa raste kur presidenti ose Departamenti i Shtetit kanë kërkuar dorëheqjen, kanë vendosur shkarkimin ose kanë urdhëruar kthimin e përfaqësuesve diplomatikë në Uashington.

Shkarkimet gjatë mandatit të parë të Trump

Gjatë mandatit të parë presidencial të Donald Trump, dy largime ambasadorësh u lidhën drejtpërdrejt me zhvillimet politike në Uashington.

Më 7 shkurt 2020, administrata amerikane njoftoi shkarkimin e ambasadorit të SHBA-së në Bashkimin Evropian, Gordon Sondland.

Sondland, një biznesmen në sektorin e hotelerisë, kishte marrë postin pasi kontribuoi me një milion dollarë në komitetin e inaugurimit presidencial të Trump në vitin 2017.

Shkarkimi erdhi pas dëshmisë së tij në hetimin për shkarkimin e presidentit nga Kongresi. Vendimi u bë publik vetëm disa orë pas largimit të nënkolonelit Alexander Vindman nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare në Shtëpinë e Bardhë.

Një tjetër rast ishte ai i ambasadores amerikane në Ukrainë, Marie Yovanovitch, të cilën administrata e thirri urgjentisht në Uashington në maj 2019.

Yovanovitch, diplomate karriere, u largua pas kritikave publike të Rudy Giulianit, avokatit personal të Trump në atë periudhë.

Largimi i saj u bë më pas një element i rëndësishëm i procedurës së parë për shkarkimin e presidentit amerikan.

Administrata Obama dhe raportet e inspektimit

Gjatë presidencës së Barack Obama, disa ambasadorë të emëruar politikisht dhanë dorëheqjen pas kontrolleve të brendshme të Zyrës së Inspektorit të Përgjithshëm të Departamentit të Shtetit.

Në qershor 2012, ambasadori amerikan në Kenia, Scott Gration, paraqiti papritur dorëheqjen.

Vendimi erdhi pasi ai u njoh me një projekt-raport kritik të Inspektorit të Përgjithshëm për administrimin dhe funksionimin e ambasadës amerikane në Nairobi.

Në janar 2011, Cynthia Stroum dha dorëheqjen nga posti i ambasadores në Luksemburg, duke përmendur zyrtarisht arsye profesionale dhe familjare.

Në atë periudhë, Fox News raportoi, duke iu referuar burimeve të veta, se Shtëpia e Bardhë kishte kërkuar largimin e saj pas një raporti negativ mbi drejtimin e misionit diplomatik.

Po në vitin 2011, Douglas Kmiec u largua nga posti i ambasadorit amerikan në Maltë.

Një raport i Inspektorit të Përgjithshëm kishte kritikuar angazhimin e tij të konsiderueshëm në shkrime dhe fjalime publike mbi fenë dhe abortin, duke ngritur shqetësime për përmbushjen e detyrave diplomatike.

Megjithatë, Kmiec deklaroi se dorëheqja ishte vendim personal dhe se administrata amerikane nuk kishte ushtruar presion zyrtar ndaj tij.

Pasojat e publikimeve të WikiLeaks

Publikimi i mijëra komunikimeve diplomatike amerikane nga WikiLeaks në fund të vitit 2010 ndikoi edhe në drejtimin e disa ambasadave.

Në janar 2011, diplomati i karrierës Gene Cretz u kthye në Uashington nga posti i ambasadorit amerikan në Libi.

Mes dokumenteve të publikuara përfshiheshin komunikime me firmën e tij, të cilat përshkruanin gjendjen shëndetësore, zakonet personale dhe rrethin e udhëheqësit libian Muammar Gaddafi.

Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit deklaroi atëherë se publikimi i dokumenteve nuk përbënte arsyen e vetme të kthimit të ambasadorit. Megjithatë, Cretz nuk e vazhdoi detyrën në Libi.

Në mars 2011, ambasadori amerikan në Meksikë, Carlos Pascual, paraqiti dorëheqjen pas tensioneve me presidentin e atëhershëm meksikan, Felipe Calderón.

Përplasjet pasuan publikimin nga WikiLeaks të komunikimeve diplomatike që përmbanin kritika ndaj institucioneve meksikane të sigurisë.

Sekretarja amerikane e Shtetit në atë kohë, Hillary Clinton, deklaroi se Uashingtoni vazhdonte të kishte besim të plotë te Pascual. Sipas raportimeve, presioni për largimin e tij vinte kryesisht nga autoritetet meksikane.

Dorëheqjet përpara publikimit të raporteve

Një tjetër rast ishte ai i Nicole Avant, ambasadore amerikane në Bahamas, e emëruar politikisht nga administrata Obama.

Avant dha dorëheqjen në nëntor 2011, pak përpara publikimit të një raporti të Inspektorit të Përgjithshëm.

Raporti evidentoi se ambasadorja kishte munguar nga vendi i saj i punës për 276 ditë gjatë periudhës shtator 2009 – nëntor 2011.

Sipas të dhënave të disponueshme, administrata amerikane nuk kishte paraqitur kërkesë zyrtare për dorëheqjen e saj.

Tërheqjet masive të ambasadorëve

Përveç largimeve individuale, diplomacia amerikane ka përjetuar edhe ndryshime të gjera në përfaqësitë e saj jashtë vendit.

Në janar 2017, gjatë kalimit të pushtetit nga Barack Obama te Donald Trump, ekipi i presidentit të zgjedhur urdhëroi të gjithë ambasadorët e emëruar politikisht nga administrata paraardhëse të largoheshin deri në ditën e inaugurimit.

Një komunikim i Departamentit të Shtetit përcaktonte se urdhri duhej zbatuar pa përjashtime.

Kjo praktikë ndryshonte nga qasja e administratave të mëparshme të George W. Bush dhe Barack Obama, të cilat kishin lejuar zgjatjen e përkohshme të mandatit për disa ambasadorë.

Në fillim të vitit 2025, administrata e dytë Trump ndërmori një tjetër valë zëvendësimesh, kryesisht të diplomatëve që kishin marrë emërime politike gjatë administratës së mëparshme.

Në dhjetor 2025, administrata nisi gjithashtu një proces të gjerë tërheqjeje që përfshinte rreth 30 diplomatë karriere, të cilët shërbenin si ambasadorë ose mbanin poste të larta në të paktën 29 vende.

Ata morën njoftimin se mandati i tyre do të përfundonte brenda janarit.

Sipas Shoqatës Amerikane të Shërbimit të Jashtëm (AFSA), kjo përbënte rastin e parë të dokumentuar të një tërheqjeje masive të diplomatëve profesionistë që shërbenin si ambasadorë.

Rastet historike tregojnë se largimi i parakohshëm i një ambasadori amerikan mund të vijë si pasojë e vendimeve politike, kontrolleve administrative, tensioneve me vendin pritës ose ndryshimeve të prioriteteve të politikës së jashtme.

Megjithatë, këto raste nuk kanë të gjitha të njëjtën natyrë: disa përfaqësojnë shkarkime të drejtpërdrejta, ndërsa të tjera lidhen me dorëheqje individuale ose përfundime të parakohshme të mandateve.

Te tjera

Lajme te tjera