Sondazhet për zgjedhjet e ndërmjetme të 3 nëntorit në Shtetet e Bashkuara tregojnë një mbështetje të konsiderueshme për Partinë Demokratike. Por sa të besueshme janë këto të dhëna dhe a mund të përsëriten gabimet që sondazhet kanë bërë në zgjedhjet e mëparshme?
Këtë çështje e analizon Nate Cohn, analist politik i gazetës amerikane The New York Times. Sipas Cohn, sondazhet kombëtare tregojnë se demokratët kryesojnë me 9 deri në 10 pikë përqindjeje në preferencat e votuesve për Kongresin amerikan.
Gjithashtu, kandidatët demokratë shfaqen përpara në disa shtete që tradicionalisht mbështesin republikanët, përfshirë Ohajon, Alaskën dhe Teksasin. Këto shtete kanë rëndësi të veçantë për përbërjen e ardhshme të Senatit.
Megjithatë, përvoja e zgjedhjeve të mëparshme ngre pikëpyetje mbi saktësinë e sondazheve.
Gabimet e sondazheve në zgjedhjet e kaluara
Cohn kujton se sondazhet e vitit 2016 nënvlerësuan mbështetjen për Donald Trump, i cili fitoi zgjedhjet presidenciale kundër Hillary Clinton. Një situatë e ngjashme u regjistrua edhe në vitin 2020, kur diferenca përfundimtare mes Trump dhe Joe Biden rezultoi më e ngushtë nga sa sugjeronin shumë sondazhe.
Megjithatë, analisti thekson se këto gabime nuk përbëjnë provë se sondazhet e vitit 2026 po mbivlerësojnë sërish demokratët.
Ai sjell si shembull zgjedhjet e ndërmjetme të viteve 2018 dhe 2022, gjatë të cilave sondazhet nuk shfaqën të njëjtin model të mbivlerësimit të mbështetjes për demokratët.
Sipas analizës së Cohn, një nga faktorët kryesorë lidhet me profilin e votuesve që mbështesin Donald Trump.
Një pjesë e tyre kanë më pak gjasa t’u përgjigjen sondazheve, por gjithashtu mund të kenë më pak prirje të marrin pjesë në zgjedhjet e ndërmjetme sesa në zgjedhjet presidenciale.
Kjo karakteristikë mund të shpjegojë përse sondazhet kanë qenë më të sakta në disa zgjedhje të ndërmjetme sesa në garat presidenciale ku ka marrë pjesë Trump.
Një tjetër element lidhet me ndryshimet në metodologjinë e kompanive të sondazheve.
Për të përmirësuar përfaqësimin e elektoratit republikan, disa institute u kërkojnë pjesëmarrësve të tregojnë nëse kanë votuar për Donald Trump apo Kamala Harris në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.
Më pas, ato përshtatin peshën statistikore të përgjigjeve, në mënyrë që përbërja e kampionit të pasqyrojë më mirë rezultatet reale të zgjedhjeve të mëparshme.
Megjithatë, Cohn thekson se as këto metoda nuk garantojnë saktësi të plotë.
Pjesëmarrja e republikanëve mbetet një faktor vendimtar
Analisti i The New York Times tërheq vëmendjen veçanërisht te shtetet me traditë të fortë republikane, ku sondazhet tregojnë rezultate të favorshme për demokratët.
Sipas tij, disa votues republikanë kanë qëndrime të paqarta ndaj Donald Trump dhe mund të jenë duke shqyrtuar mundësinë për të mbështetur kandidatët demokratë ose për të mos marrë pjesë në votim.
Megjithatë, këta votues mund të vendosin në fund të mbështesin kandidatët republikanë, ashtu siç kanë bërë tradicionalisht.
Një zhvillim i tillë do të ndikonte në rezultatet e garave të ngushta dhe mund të krijonte një diferencë mes parashikimeve të sondazheve dhe votës përfundimtare.
Për këtë arsye, Cohn vlerëson se avantazhi i demokratëve në sondazhe duhet interpretuar me kujdes, veçanërisht në garat për Senatin.
Analiza nënvizon se sondazhet mbeten një instrument i rëndësishëm për të kuptuar prirjet elektorale, por rezultati përfundimtar varet edhe nga pjesëmarrja reale e votuesve në zgjedhje.
Çfarë fshehin shifrat? Gjashtë parashikime për zgjedhjet në SHBA
Gjashtë organizata dhe platforma të njohura të analizës zgjedhore në Shtetet e Bashkuara parashikojnë një rezultat të favorshëm për Partinë Demokratike në zgjedhjet e mesmandatit të së martës, të cilat do të përcaktojnë përbërjen e re të Kongresit amerikan.
Sipas revistës amerikane Newsweek, parashikimet përfundimtare tregojnë se demokratët kanë mundësi të konsiderueshme për të marrë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, ndërsa gara për Senatin mbetet më e ndërlikuar.
Historikisht, partia që kontrollon Shtëpinë e Bardhë humbet vende në Kongres gjatë zgjedhjeve të mesmandatit. Këtë vit, rënia e mbështetjes për presidentin Donald Trump dhe shqetësimet e votuesve për ekonominë dhe koston e jetesës kanë forcuar pritshmëritë e demokratëve.
Sipas përmbledhjes së sondazheve nga RealClearPolitics, demokratët kryesojnë me 8,9 pikë përqindjeje në preferencën kombëtare për partitë në zgjedhjet për Kongresin. Ndërkohë, modeli i analistit Nate Silver e vlerëson këtë përparësi në 9,4 pikë përqindjeje.
Në Dhomën e Përfaqësuesve, republikanët kanë aktualisht 218 vende dhe demokratët 214. Kjo do të thotë se demokratëve u mjafton një ndryshim relativisht i vogël në shpërndarjen e mandateve për të siguruar shumicën.
Situata në Senat është më e vështirë. Republikanët kontrollojnë 53 vende, kundrejt 47 të demokratëve dhe senatorëve të pavarur që bashkëpunojnë me ta. Demokratët duhet të fitojnë katër vende që kontrollohen nga republikanët për të siguruar shumicën, pasi në rast barazimi vota vendimtare i takon nënpresidentit JD Vance.
Çfarë parashikojnë gjashtë modelet zgjedhore?
Cook Political Report i klasifikon shtatë gara për Senatin si të paparashikueshme, përfshirë Alaskën, Ajovën, Kansasin, Mainen, Miçiganin, Ohajon dhe Teksasin. Për Dhomën e Përfaqësuesve, organizata vlerëson se demokratët kanë pozita të sigurta ose të favorshme në më shumë zona zgjedhore sesa republikanët.
Sabato’s Crystal Ball parashikon që demokratët të fitojnë 239 vende në Dhomën e Përfaqësuesve, kundrejt 196 të republikanëve. Për Senatin, modeli favorizon demokratët në disa shtete që aktualisht përfaqësohen nga republikanët, përfshirë Alaskën, Kansasin, Mainen, Karolinën e Veriut, Ohajon dhe Teksasin.
Silver Bulletin, platforma e analistit Nate Silver, vlerëson se demokratët kanë përparësi në disa gara vendimtare për Senatin. Megjithatë, Silver thekson se republikanët ruajnë mundësi për të mbajtur shumicën në këtë dhomë, edhe nëse rezultati kombëtar favorizon demokratët.
The Economist parashikon që demokratët të sigurojnë 51 vende në Senat. Sipas simulimeve të revistës britanike, demokratët kanë 93% mundësi për të marrë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, ku rezultati mesatar i modelit u jep 235 vende, kundrejt 200 të republikanëve.
Decision Desk HQ u jep demokratëve 65% mundësi për të fituar shumicën në Senat dhe 84% mundësi për të marrë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve. Platforma parashikon 241 vende për demokratët dhe 194 për republikanët në dhomën e ulët.
270toWin Consensus, që ndërthur vlerësimet e disa organizatave zgjedhore, favorizon gjithashtu demokratët për kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve. Sipas kësaj përmbledhjeje, demokratët kanë përparësi në 220 zona zgjedhore, republikanët në 196, ndërsa 19 gara mbeten të hapura.
Republikanët kundërshtojnë vlerësimet e sondazheve
Pavarësisht parashikimeve, Komiteti Kombëtar Republikan mbetet i bindur se partia mund të ruajë kontrollin e Kongresit.
Natalie Baldassarre, sekretare kombëtare për shtyp e komitetit, deklaroi për Newsweek se sondazhet historikisht kanë nënvlerësuar mbështetjen për republikanët.
Ajo theksoi se rezultatin përfundimtar do ta përcaktojnë votuesit dhe se republikanët po përqendrohen te mobilizimi elektoral për të mbrojtur shumicat e tyre.
Newsweek kërkoi gjithashtu një koment nga Komiteti Kombëtar Demokrat.
Kontrolli i Senatit mbetet çështja vendimtare
Megjithëse gjashtë modelet favorizojnë demokratët në garën për Dhomën e Përfaqësuesve, vlerësimet për Senatin ndryshojnë.
Garat në Alaska, Maine, Kansas, Ohajo dhe Teksas mund të luajnë rol përcaktues në shpërndarjen e pushtetit legjislativ në Uashington.
Një shumicë demokrate në njërën ose të dyja dhomat do të ndikonte në aftësinë e administratës Trump për të miratuar ligje dhe për të zbatuar programin e saj politik gjatë pjesës së mbetur të mandatit presidencial.
Megjithatë, parashikimet mbeten vlerësime probabilistike dhe jo rezultate përfundimtare. Përbërjen e Kongresit do ta përcaktojë numërimi i votave.
