Reforma të thella dhe të qëndrueshme. Ky është mesazhi që Parlamenti Europian i ka përcjellë Shqipërisë, ndërsa raporti i paraqitur nga raportuesi Andreas Schieder u miratua me 58 vota pro, 7 kundra dhe po kaq abstenime.
Në raport vlerësohet progresi i vendit në rrugën drejt Bashkimit Evropian, ndërsa vihet theksi në luftën ndaj korrupsionit. Sipas raportit, Shqipërisë i kërkohet të kapërcejë polarizimin politik, të përmirësojë kulturën politike, sikundër i tërhiqet vëmendje sa i takon reformës zgjedhore e cila duhet t’i japë përgjigje të gjitha rekomandimeve të OSBE/ODIHR pas zgjedhjeve të 11 majit 2025.
Në këtë kuadër, raporti i Parlamentit Europian, evidenton se i duhet dhënë fund presionit ndaj votuesve, blerjes së votave, keqpërdorimit të administratës si dhe palët që përfshihen në një proces zgjedhor duhet të garojnë në kushte të barabarta.
“Klima politike nuk është më e mira e mundshme. Ka shqetësime në lidhje me zgjedhjet, për dyshimet për blerje votash, por ka edhe shqetësime në lidhje me minimin e bashkëpunimit politik, radikalizimin e politikës. Sidomos në javët e fundit ka pasur një radikalizim të fortë për të bërë politikë në rrugë dhe jo në sallën e Parlamentit. Korrupsioni mbetet një shqetësim i madh që duhet të adresohet. Prioriteti tani duhet të jetë mbyllja e kapitujve të negociatave me ndryshime konkrete. Objektivi për vitin 2027 është shumë më i arritshëm.
Shqipëria konsiderohet si një nga dy vendet kryesuese në procesin e zgjerimit. Këtë jemi përpjekur ta pasqyrojmë edhe në këtë raport, por përtej çështjeve të trajtuara në raportin e Komisionit, kemi dashur të theksojmë edhe disa elementë të tjerë, konkretisht që reformat duhet të reflektohen edhe në jetën e përditshme të qytetarëve. Dhe veçanërisht, jemi përpjekur të vendosim fokusin te situata sociale në Shqipëri”, tha Schieder.
Lidhur me reformën në drejtësi, raporti evidenton si një sukses procesin e vetting, por kërkon që Shqipëria të konsolidojë proceset që kanë të bëjnë me hetimet, ndjekjen penale, veçanërisht të korrupsionit në nivelet e larta.
Sipas raportit, gjithashtu evidedohet se në Shqipëri ka një dobësi strukturore, përfshirë informalitetin, rritjen e kufizuar të produktivitetit dhe një mjedis sfidues biznesi.
Në të vlerësohet progresi në reformën e administratës publike, por thekson se “nevojiten përpjekje të mëtejshme për të garantuar rekrutimin mbi bazë meritore dhe depolitizimin e shërbimit civil.”
Raporti nga Parlamenti Evropian
– duke pasur parasysh Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit ndërmjet Komuniteteve Evropiane dhe Shteteve Anëtare të tyre, nga njëra anë, dhe Republikës së Shqipërisë, nga ana tjetër,
– duke pasur parasysh aplikimin e Shqipërisë për anëtarësim në BE, paraqitur më 24 prill 2009,
– duke pasur parasysh Rregulloren (BE) 2021/1529 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 15 shtatorit 2021 për krijimin e Instrumentit për Ndihmën e Para-Anëtarësimit (IPA III),
– duke pasur parasysh Rregulloren (BE) 2024/1449 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 14 majit 2024 për krijimin e Mekanizmit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 5 shkurtit 2020 “Forcimi i procesit të anëtarësimit – Një perspektivë e besueshme e BE-së për Ballkanin Perëndimor”,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 8 nëntorit 2023 “Plani i ri i rritjes për Ballkanin Perëndimor”,
– duke pasur parasysh Agjendën e Reformave të Shqipërisë të paraqitur në kuadër të Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes së BE-së, siç është miratuar nga Komisioni më 23 tetor 2024,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 8 korrikut 2025 “Raporti për Shtetin e së Drejtës 2025”, i shoqëruar me dokumentin e punës së shërbimeve të Komisionit “Raporti për Shtetin e së Drejtës 2025 – Kapitulli për situatën e shtetit të së drejtës në Shqipëri”,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 4 nëntorit 2025 “Komunikimi 2025 për Politikën e Zgjerimit të BE-së”, i shoqëruar me dokumentin e punës “Raporti për Shqipërinë 2025”,
– duke pasur parasysh raportin përfundimtar të 23 tetorit 2025 të Misionit të Vëzhgimit të Zgjedhjeve të ODIHR-it të OSBE-së mbi zgjedhjet parlamentare të Shqipërisë të 11 majit 2025,
– duke pasur parasysh deklaratën e Samitit BE–Ballkani Perëndimor të mbajtur në Bruksel më 17 dhjetor 2025,
– duke pasur parasysh rezolutat e mëparshme për Shqipërinë,
– duke pasur parasysh nenin 55 të Rregullores së tij,
– duke pasur parasysh raportin e Komisionit për Punët e Jashtme (A10-0000/2026),
A. duke qenë se zgjerimi i BE-së mbetet një investim strategjik në paqe, siguri, stabilitet dhe zhvillim demokratik e socio-ekonomik në të gjithë kontinentin evropian;
B. duke qenë se Shqipëria ka ruajtur një orientim të qartë strategjik drejt anëtarësimit në BE dhe ka demonstruar përputhje të plotë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë (CFSP) të BE-së;
C. duke qenë se Shqipëria është vend kandidat që nga viti 2014, ka nisur negociatat e anëtarësimit në korrik 2022, ka përfunduar me sukses procesin e “screening”-ut në nëntor 2023 dhe ka hapur të gjitha grup-kapitujt e negociatave ndërmjet 15 tetorit 2024 dhe 17 nëntorit 2025;
D. duke qenë se Raporti i Komisionit për vitin 2025 konfirmon se vendi vazhdon të bëjë progres në shumicën e fushave të lidhura me anëtarësimin, ndërsa thekson nevojën për reforma më të thella, më të qëndrueshme dhe të pakthyeshme;
E. duke qenë se besueshmëria e procesit të zgjerimit varet nga kushtëzimi i rreptë, progresi i bazuar në meritë dhe zbatimi efektiv i reformave, jo vetëm nga miratimi formal i legjislacionit;
F. duke qenë se forcimi i institucioneve demokratike, pavarësia e gjyqësorit, lufta kundër korrupsionit, liria e medias dhe të drejtat themelore mbeten thelbësore për rrugëtimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit;
G. duke qenë se rekomandimet e OSBE/ODIHR për përmirësimin e procesit zgjedhor ende nuk janë zbatuar plotësisht;
1. Përshëndet angazhimin e jashtëzakonshëm të Shqipërisë për integrimin në BE, të bazuar në konsensusin mes forcave politike dhe mbështetjen e gjerë qytetare, si dhe faktin që u hapën të gjitha grup-kapitujt brenda vetëm 13 muajve;
2. Përshëndet ambicien për të përmbyllur negociatat deri në fund të vitit 2027 dhe progresin e shpejtë të viteve të fundit; thekson nevojën për zbatim të plotë të legjislacionit;
3. Vëren se kuadri zgjedhor konsiderohet përgjithësisht i përshtatshëm, por shpreh shqetësime për barazinë e kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, akuzat për blerje votash dhe presion mbi votuesit; bën thirrje për reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse dhe zbatim të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias;
4. Shpreh shqetësim për polarizimin politik dhe diskursin përplasës që dëmton funksionimin e institucioneve demokratike;
5. Inkurajon forcimin e rolit mbikëqyrës të Kuvendit, transparencën legjislative dhe konsultimin me shoqërinë civile;
Shteti i së drejtës, gjyqësori dhe lufta kundër korrupsionit
6. Përshëndet vijimin e reformës në drejtësi dhe procesin e vettingut; vëren sfida si vonesat në çështje dhe përpjekjet për ndikim të padrejtë;
7. Kërkon forcimin e organeve të qeverisjes së drejtësisë dhe investime në infrastrukturë e dixhitalizim;
8. Thekson se korrupsioni mbetet shqetësim serioz dhe kërkon forcim të hetimeve dhe dënimeve, sidomos në nivele të larta;
9. Insiston në adresimin e korrupsionit në të gjitha nivelet për të rritur besimin e qytetarëve;
10. Thekson rëndësinë e luftës kundër krimit të organizuar dhe bashkëpunimit me agjenci të BE-së si Europol dhe Eurojust;
Të drejtat themelore dhe liria e medias
11. Kërkon mbrojtje më të fortë të lirisë së shprehjes dhe pluralizmit mediatik;
12. Inkurajon forcimin e mbrojtjes së minoriteteve dhe grupeve të cenueshme, përfshirë romët, egjiptianët, personat me aftësi të kufizuara, punëtorët migrantë dhe personat LGBTIQ+; shpreh shqetësim për retorikën antigjinore;
13. Nënvizon nevojën për përmirësimin e aksesit në drejtësi;
Reforma në administratën publike
14. Vlerëson progresin, por kërkon depolitizim dhe rekrutime mbi bazë merite;
15. Kërkon planifikim më të mirë të politikave dhe transparencë buxhetore;
Reforma socio-ekonomike dhe mjedisi
16. Përshëndet angazhimin në Planin e Rritjes së BE-së, por vëren dobësi strukturore si informaliteti dhe produktiviteti i ulët;
17. Thekson rëndësinë e investimeve në arsim dhe inovacion;
18. Nënvizon rëndësinë e dialogut social dhe përfaqësimit sindikal;
19. Shpreh shqetësim për mungesën e progresit në mjedis dhe klimë;
Politika e jashtme dhe bashkëpunimi rajonal
20. Përgëzon për përputhjen e plotë me politikën e jashtme dhe të sigurisë të BE-së;
21. Thekson rëndësinë e marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë;
Mbështetja e BE-së
22. Përshëndet ndihmën financiare dhe teknike të BE-së, duke theksuar lidhjen e saj me zbatimin e reformave;
23. Ngarkon Presidentin e Parlamentit që ta përcjellë këtë rezolutë institucioneve përkatëse të BE-së dhe autoriteteve të Republikës së Shqipërisë.
